MS Kathmandu KL 699: Uttaratantra, 31-44
| https://www.klib.gov.np/ | |
| Kaiser Library | |
| 699 | |
| NCC | [NCC identifier] |
| Siglum | K |
Vulgate ch. 42 = Nepalese MS 39.
Physical description
| Format | Pothi |
|---|---|
| Material | Palm leaf |
Contents
| (incomplete) | |
|---|---|
| Title | Suśrutasaṃhitā |
| Title | [title of commentary] |
| Author | Suśruta |
| Language | |
| Manuscript filiation | N |
History
| Date of production | 0301. M Saṃvat 301 (878 CE). |
|---|---|
| Place of origin | [place of production] |
Editorial conventions
Revision history
| 2021-05-01 | Transcription of of 6.17 |
|---|---|
| 2021-05-26 | Transcription of of 6.43 |
| 2021-05-26 | Transcription of of 6.44 |
| 2021-05-30 | Transcription of of 6.45 |
| 2021-06-17 | Transcription of of 6.41 |
| 2021-06-17 | Transcription of of 6.01 |
| 2021-07-19 | Transcription of of 6.42 |
| 2021-06-17 | Transcription of 6.04 |
| 2021-06-21 | Transcription of 6.15 |
| 2021-08-23 | Transcription of 6.38 |
| 2021-09-15 | Transcription of 6.39 |
| 2021-09-22 | Transcription of 6.47 |
| 2022-01-20 | Transcription of 6.03 |
| 2022-01-20 | Transcription of 6.05 |
| 2022-01-27 | Transcription of 6.07 |
| 2022-01-31 | Transcription of 6.08 |
| 2022-02-16 | Transcription of 6.60 |
| 2022-02-22 | Transcription of 6.09 |
| 2022-02-23 | Transcription of 6.10 |
| 2022-02-27 | Transcription of 6.11 |
| 2022-03-03 | Transcription of 6.18 |
| 2022-03-05 | Transcription of 6.61 |
| 2022-03-05 | Transcription of 6.16 |
| 2022-03-09 | Transcription of 6.30 |
| 2022-03-12 | Transcription of 6.19 |
| 2022-03-24 | Transcription of 6.62 |
| 2022-03-22 | Transcription of 6.25 |
| 2022-03-22 | Transcription of 6.26 |
| 2022-03-24 | Transcription of 6.27 |
| 2022-03-28 | Transcription of 6.28 |
| 2022-04-01 | Transcription of 6.20 |
| 2022-04-04 | Transcription of 6.29 |
| 2022-04-04 | Transcription of 6.63 |
| 2022-04-04 | Transcription of 6.31 |
| 2022-04-19 | Transcription of 6.34 |
| 2022-04-21 | Transcription of 6.35 |
| 2022-04-27 | Transcription of 6.36 |
| 2022-05-26 | Transcription of 6.37 |
| 2022-05-29 | Transcription of 6.64 |
| 2022-06-25 | Transcription of 6.65 |
| 2022-06-29 | Transcription of 6.66 |
| 2022-07-02 | Transcription of 6.46 |
| 2022-07-04 | Transcription of 6.53 |
| 2022-07-06 | Transcription of 6.48 |
| 2022-07-10 | Transcription of 6.49 |
| 2022-07-13 | Transcription of 6.50 |
| 2022-07-15 | Transcription of 6.51 |
| 2022-07-11 | Transcription of 6.63 |
| 2022-07-19 | Transcription of 6.55 (6.53 in K and H) |
| 2022-07-21 | Transcription of 6.54 |
| 2022-07-22 | Transcription of 6.56 (6.54 in K and H) |
| 2022-07-31 | Transcription of 6.57 (6.55 in K and H) |
| 2022-08-02 | Transcription of 6.40 |
| 2022-08-12 | Transcription of 6.58 (6.56 in K and H) |
| 2022-08-31 | Transcription of 6.59 (6.57 in K and H) |
| 2022-11-25 | Transcription of the colophon from f. 209r |
| 2023-07-24 | Correction of 6.65 (6.64 in Nepalese mss) |
| 2023-08-28 | Transcription of 6.39.1-100 from folios 167_v, 168_r, 1689_v, 169_r, 169v. |
| 2024-01-31 | Rechecked 6.39 against |
| 2024-10-25 | Added Zenodo links and corrections in milestone and pb tags |
| 2024-11-27 | Split the uttaratantra files from 31-end into 31-44 and 45-66. Updated all the file and folder names accordingly. |
| 2025-03-31 | Removed the empty passage tags so that these passages do not show up in the edition as being present but empty. |
| 2025-05-20 | Updated facs in pb tags |
| 2026-01-20 | Restructuring of the Uttaratantra xml files. The xml files are now divided according to the internal naming of the sections, Śālākyatantra (adhyāyas 1-26), Kumāratantra (27-38), Kāyacikitsātantra (39-59), Bhūtavidyātantra (60-62), Tantrabhūṣaṇādhyāya (63-66). |
| 2026-01-26 | Moved vulgate 6.38 to the Kāyacikitsā |
| 2026-04-25 | Completed adding and checking page-begin pb elements with @facs attributes that match the IIIF image numbers delivered from archive.org. |
Text transcription
| K |
athāto navagrahavijñānīyam adhyāyaṃ vyākhyāsyāmaḥ ||
vālagrahānām vijñānaṃ sādhaṇāṃ cāpy anantaraṃ |
utpattiṃ kāraṇāṃ caiva saśrutaikamanā śṛṇu |
utpattiṃ kāraṇāṃ caiva saśrutaikamanā śṛṇu |
skandagrahas tu prathamaḥ skandāpasmāra eva ca |
śakunī revatī caiva pūtanā cāndhapūtanā |
śakunī revatī caiva pūtanā cāndhapūtanā |
pūtanā śītanāmā ca tathaiva mukhamaṇḍikā |
navamo naigameṣaś ca yaḥ pitṛgrahasaṃjñinaḥ ||
navamo naigameṣaś ca yaḥ pitṛgrahasaṃjñinaḥ ||
dhātrīmātroś caupacārāparadvāñ
chaucabhraṣṭaṃ maṅgalācārahīnāṃ |
trastāṃ bhītāṃ tritāñs tarjitān vā pūjāhetor hi syur ete kumārāṃ |
chaucabhraṣṭaṃ maṅgalācārahīnāṃ |
trastāṃ bhītāṃ tritāñs tarjitān vā pūjāhetor hi syur ete kumārāṃ |
aiśvaryasthāste na śakyam viśanto deaṃ
draṣṭuṃ mānuṣair viśvarūpā |
āptaṃ vākyaṃ samyagīkṣyābhidhāsye liṅgānyeṣāṃ yāni deheṣu tāni |
āptaṃ vākyaṃ samyagīkṣyābhidhāsye liṅgānyeṣāṃ yāni deheṣu tāni |
stabdhākṣaḥ kṣatavasagandhikaḥ stanadviḍ
vakrāsyo hatacaraṇekapatranetraḥ |
udvignaḥ salulitacakṣuralparogī skandārtto bhavati ca gāḍhamuṣṭivardhā |
udvignaḥ salulitacakṣuralparogī skandārtto bhavati ca gāḍhamuṣṭivardhā |
niḥsaṃjña bhavati punarlabhet ca sañjñaṃ saṃrabdhaḥ
karacaraṇaiś ca nṛtyatīva |
viṇmūtrasṛjati vinadya jṛmbhamāṇaṃ phenāñś ca sṛjati ca tatsakhābhipannaḥ ||
viṇmūtrasṛjati vinadya jṛmbhamāṇaṃ phenāñś ca sṛjati ca tatsakhābhipannaḥ ||
srastāṃgo bhayacakito vihaṃgagandhā sā
srāvavraṇaparipīḍitaḥ samantāt |
sphoṭaiś ca pracitatanuḥ sadāhapākair niḥsaṃjño bhavati śiśuḥ kṣataḥ śakunyā ||
sphoṭaiś ca pracitatanuḥ sadāhapākair niḥsaṃjño bhavati śiśuḥ kṣataḥ śakunyā ||
raktāsyo haritamalobhipāṇḍudehaḥ śyāvo vā
jvaramukhapākavedanārttaḥ |
mṛdrīte vyāthitatanuś ca karṇanāsāṃ revatyā bhṛśamatipīḍitaḥ kumāraḥ ||
mṛdrīte vyāthitatanuś ca karṇanāsāṃ revatyā bhṛśamatipīḍitaḥ kumāraḥ ||
srastāṅgaḥ svapiti sukhaṃ di na rātrau
vinnāṃ sṛjati ca kākatulyagandhiḥ |
chardyārto hṛṣitatanūruhaḥ kumāras tṛṣṇālur bhavati ca pūtanāgṛhītaḥ ||
chardyārto hṛṣitatanūruhaḥ kumāras tṛṣṇālur bhavati ca pūtanāgṛhītaḥ ||
yo dveṣṭi stanam atisārakāsahikkāc charddirvā jvarasahitābhir ardyamānaḥ |
durvarṇāḥ satatam athāpi cāmlagandhītaṃ yād upahatamandhapūtanāyāḥ |
durvarṇāḥ satatam athāpi cāmlagandhītaṃ yād upahatamandhapūtanāyāḥ |
ākrandatyati cakitas tu vepamānaḥ saṃlīnaḥ
svapiti ca yasya cāntra kūjāḥ |
srastāṅgo bhuśamatisāryate yaḥ syāttaṃ kuryād bhiṣagathaśītapūtanārtaḥ |
srastāṅgo bhuśamatisāryate yaḥ syāttaṃ kuryād bhiṣagathaśītapūtanārtaḥ |
mlānāṅgaḥ surucirapāṇipādavakro vahvāśī kaluṣasirāvṛtodaro yaḥ |
saṃsṛṣṭaḥ śiśurathavakrumaṇḍikāyāḥ sodvego bhavati ca vastumūtragandhaḥ ||
saṃsṛṣṭaḥ śiśurathavakrumaṇḍikāyāḥ sodvego bhavati ca vastumūtragandhaḥ ||
yaḥ phenām vamati vināmyate ca madhye sodvego vihasati
cordhvamīkṣamānaḥ |
jvaryec ca pratatamatho digital-image 175rvasāśragandhī sajñeyo bhavati hi naigameṣadaṣṭaḥ ||
jvaryec ca pratatamatho digital-image 175rvasāśragandhī sajñeyo bhavati hi naigameṣadaṣṭaḥ ||
dhātrīstanadvidviṣṭava āviṣṭo muhyate muhuḥ |
taṃ vālaṃ na cirādvanti grahaḥ sampūrṇalakṣaṇaṃ ||
taṃ vālaṃ na cirādvanti grahaḥ sampūrṇalakṣaṇaṃ ||
viparītamataḥ sādhyaṃ cikitsedacirārditaṃ |
gṛhaṃ purāṇahaviṣābhyajya vālaṃ śucau śuciḥ |
gṛhaṃ purāṇahaviṣābhyajya vālaṃ śucau śuciḥ |
sarṣapā prakiret tatra tailadīpañ ca kārayet
|
sadā sannihitañ cātra juhuyāddhvyavāhanaṃ |
sadā sannihitañ cātra juhuyāddhvyavāhanaṃ |
sarvaranauṣadhīn vījāgandhapuṣpair alaṅkṛtāṃ
|
agnaye kṛttikābhyaś ca svāhā svāheti saṃtataṃ |
agnaye kṛttikābhyaś ca svāhā svāheti saṃtataṃ |
namas skandāya devāya grahādhipataye namaḥ |
śirasā tv ābhivande haṃ pratigṛṇhīṣva me valiṃ | nīrujānirvvikāraś ca śiśurvāś
ca jayatām iti ||
kumāre || 1 || 0 ||
folio 175r
athātaḥ skandagrahapratiṣedham adhyāyaṃ vyā
vyākhyāsyāmaḥ ||
skandagrahopasṛṣṭānāṃ kumārāṇām praśasyate |
vātaghnadrumapatrāṇāṃ …ḥ kvāthaḥ pariṣecane |
vātaghnadrumapatrāṇāṃ …ḥ kvāthaḥ pariṣecane |
teṣāṃ mūleṣu siddhañ ca tailamabhyañjane hitaṃ |
aśvagandhasurāmustākotaryām api ceṣyate |
aśvagandhasurāmustākotaryām api ceṣyate |
siddhaṃ sarppiś ca sakṣīraṃ pānamasyopakalpayet |
devadāruṇi rāsnā ca madhureṣv adrijeṣu ca |
devadāruṇi rāsnā ca madhureṣv adrijeṣu ca |
sarṣapā sarpanirmokaṃ vacāṃ kākādanī ghṛtaṃ |
uṣṭrājāvigavām vāpi romāṇyuddhūpanaṃ bhavet |
uṣṭrājāvigavām vāpi romāṇyuddhūpanaṃ bhavet |
somavallīmindravallīṃ śamīvilvāc ca vandakaṃ |
mṛgādanyāś ca mūlāni grathikānyapi dhārayet |
mṛgādanyāś ca mūlāni grathikānyapi dhārayet |
raktāni mālyāni tathā patākaṃ raktāṃś ca gandhāṃ
vividhāṃś ca bhakṣyāṃ |
ghaṇṭā ca devāya valinnivedya sakukkuṭāḥ skandahate hitāya |
ghaṇṭā ca devāya valinnivedya sakukkuṭāḥ skandahate hitāya |
snānas trirātran niśi catvare ca kuryāt paraṃśāliyavair
nivedya |
gāyatri pūtānibhir ayobhir agnim prajvālayed āhrtibhiś ca dhīmān |
gāyatri pūtānibhir ayobhir agnim prajvālayed āhrtibhiś ca dhīmān |
rakṣām anupravakṣāmi vālānām pāpanāśanī |
ahanyahani karttavyā yā bhiṣag niratandritaiḥ |
ahanyahani karttavyā yā bhiṣag niratandritaiḥ |
tapasān tejasāñ caiva vapuṣāṃ yaśasān tathā |
nidhānaṃ yovyayo devaḥ sa te skandaḥ prasīdatu |
nidhānaṃ yovyayo devaḥ sa te skandaḥ prasīdatu |
grahasenāpatirdevo devasenāpatirvibhuḥ |
devasenāripuharaḥ pātu tvāṃ bhagavāṃ guhaḥ |
devasenāripuharaḥ pātu tvāṃ bhagavāṃ guhaḥ |
devadevasya mahataḥ pāvakasya ca yaḥ sutaḥ |
gaṅgomākṛttikānāñ ca sa te śarma prayacchatu |
gaṅgomākṛttikānāñ ca sa te śarma prayacchatu |
raktamālyām varadharo raktacandanabhūṣitaḥ |
raktadivyavapuḥ śrīmāṃ pātutvāṃ krauñcasūdana iti ||
raktadivyavapuḥ śrīmāṃ pātutvāṃ krauñcasūdana iti ||
kumāre || 2 || 0 ||
folio 175r
athātaḥ skandopasmārapratiṣedham adhyāyaṃ vyā
vyākhyāsyāmaḥ ||
vilvaṃ śirīṣaṃ golomī surasādirgaṇaś ca yaḥ |
pariṣeke prayoktavyaḥ skandāpasmāraśāntaye |
pariṣeke prayoktavyaḥ skandāpasmāraśāntaye |
vastumūtravipakvam tu tailam abhyañjane hitaṃ |
kṣīravṛkṣakaṣāye ca kākolyādau gaṇe tathā |
kṣīravṛkṣakaṣāye ca kākolyādau gaṇe tathā |
vipaktavyaṃ ghṛtañ cāpi pāṇīyam payasā saha |
gṛdhrolūkapurīṣāṇi keśāhaste nakhaṃ ghṛtaṃ |
vṛṣabhasya ca romāṇi yojyāny uddhūpane pi ca |
vṛṣabhasya ca romāṇi yojyāny uddhūpane pi ca |
anantāṃ kukkuṭīṃ vimvīṃ markaṭīñ cāpi dhārayet |
pakvāpakvāni māṃsāni prasannā rudhiraṃ payaḥ |
pakvāpakvāni māṃsāni prasannā rudhiraṃ payaḥ |
bhūtodano nivedyaś ca skandāpasmāraṇo vato |
catuṣpathe ca kartavyāḥ digital-image 175vsnānam asya yatātmanā
catuṣpathe ca kartavyāḥ digital-image 175vsnānam asya yatātmanā
skandāpasmārasaṃjño yaḥ skandasya dayitaḥ sakhā |
viśākhasaṃjñaḥ saśiṣāḥ śivos tu vitānena iti ||
viśākhasaṃjñaḥ saśiṣāḥ śivos tu vitānena iti ||
kumāre || 3 || 0 ||
folio 175v
athātaḥ śakunīpratiṣedhaṃ vyā
vyākhyāsyāmaḥ ||
śakuny ābhiparītasya kāryaṃ vaidhyena dhīmatā |
vetasāmrakapitthānāṃ niḥkvāthaḥ pariṣecane |
vetasāmrakapitthānāṃ niḥkvāthaḥ pariṣecane |
kaṣāyamadhurais tailaiḥ kāryañjābhyañjanaṃ śiśāḥ |
vraṇeṣūktāni cūr…pathyāni vidhadhīta
ca |
skandagrahadhūpanāni pathyānīha bhavanti ca |
skandāpasmāraṇamanaṃ ghṛtañ cāpīha pūjitaṃ |
tilataṇḍulakaṃ malyāṃ haritālam manaḥśīlā |
valir eṣa karañjais tu nivedyo niyatātmanā |
niḥkuṭo ca prayoktavyam snānam asya yathāvidhiṃ ||
niḥkuṭo ca prayoktavyam snānam asya yathāvidhiṃ ||
antarikṣacarā devī sarvālaṅkārabhūṣitā |
ayomukhī tīkṣṇamukhī devatā te prasīdatu |
ayomukhī tīkṣṇamukhī devatā te prasīdatu |
durdarśanā mahākāyā piṅgākṣī bhairavasvanā |
laṃvodarīśaṅkukarṇī śakunī te prasīdatām iti ||
laṃvodarīśaṅkukarṇī śakunī te prasīdatām iti ||
kumāra || 3 || ❈ ||
folio 175v3
athāto revatīpratiṣedhaṃ vyākhyāsyāmaḥ ||
aśvagandhā ja śṛṅgī ca śārivātha
purnarnnavā |
sahavidārī ca tathā kaṣāyaḥ pariṣecane |
sahavidārī ca tathā kaṣāyaḥ pariṣecane |
tailam abhyaṅgane kāyaṃ kuṣṭhe sarjarase tathā
|
palaṃ kaṣāyainalade tathā girikadaṃbake |
palaṃ kaṣāyainalade tathā girikadaṃbake |
vaṭāś ca karṇṇakakubhadhātakītindūkeṣu ca |
kākolyādau gaṇecāpi pāṇīyaṃ sarpir iṣyate |
kākolyādau gaṇecāpi pāṇīyaṃ sarpir iṣyate |
gṛdhrolūkapurīṣāṇi tathā yavaphalāghṛtaṃ |
saṃdhyayor ubhayoḥ kāryam etad uddhūpanaṃ śiśā |
varuṇāriṣṭakamayaṃ rumakaṃ saindhavaṃ tathā |
varuṇāriṣṭakamayaṃ rumakaṃ saindhavaṃ tathā |
dhāraye dyāpi satataṃ vacā putrakajīvake |
śuklāḥ sumanaso lājapayaḥ śālyodanaṃ tathā |
śuklāḥ sumanaso lājapayaḥ śālyodanaṃ tathā |
valin nivedya gotīrthe revatyaiprayatātmanā |
saṃgame ca bhiṣak snānaṃ kuryād dhātrīkumārayoḥ |
saṃgame ca bhiṣak snānaṃ kuryād dhātrīkumārayoḥ |
nānāvastradharādevī citramālyānulepanā |
calatkuṇḍalinī śyāmā revatīte prasīdatu |
calatkuṇḍalinī śyāmā revatīte prasīdatu |
yām upāsannisatataṃ devyo vividhabhūṣaṇāḥ |
lamvākarālāvinatā tathaiva vahuputrikā |
raivatī śuṣkanāsā ca sā ca devī prasīdatām iti ||
lamvākarālāvinatā tathaiva vahuputrikā |
raivatī śuṣkanāsā ca sā ca devī prasīdatām iti ||
kumāra || 3 || ❈ ||
folio 175v
athātaḥ pūtanāpratiṣedhaṃ vyā
vyākhyāsyāmaḥ ||
kapotavaṃkāharalaḥ varuṇaḥ pāribhadrakaḥ |
āsphotā caiva yojyāḥ syur vālasya pariṣecane |
āsphotā caiva yojyāḥ syur vālasya pariṣecane |
vacā vayaḥ sthā golomī haritālaṃ manaḥ śilā |
kuṣṭhaṃ sarjarasaṃ caiva tailārthe vargam iṣyate |
kuṣṭhaṃ sarjarasaṃ caiva tailārthe vargam iṣyate |
hitaṃ ghṛtan tukākṣīryāḥ siddhaṃ madhurakeṣu ca |
kuṣthatālīsakhadirāḥ rṣapajñane tathā |
kuṣthatālīsakhadirāḥ rṣapajñane tathā |
śaṇanākulakumbhīkā majjāno vadarasya ca |
karkaṭāsthi ghṛtañ cāpi dhūpanaṃ saha sarṣapaiḥ |
karkaṭāsthi ghṛtañ cāpi dhūpanaṃ saha sarṣapaiḥ |
kākādanīñ citraphalāṃ vimvīṃ guñjāñ ca dhārayet |
matsyodanañ ca kurvīta kṛśaram palalaṃ tathā |
śarāvasampuṭakṛtam valiṃ śūnyagṛhe haret |
matsyodanañ ca kurvīta kṛśaram palalaṃ tathā |
śarāvasampuṭakṛtam valiṃ śūnyagṛhe haret |
utsṛṣṭān nābhiṣekaś ca śiśoḥ snapanam iṣyate ||
malināmvarasamvītā malinārūkṣamūrdhajā |
śūnyāgāśrayādevī dārakaṃ pātu pūtanā iti ||
śūnyāgāśrayādevī dārakaṃ pātu pūtanā iti ||
kumāra || 3 || ❈ ||
folio 175v
athātāndhapūtanāpratiṣedhaṃ vyā
vyākhyāsyāmaḥ ||
digital-image 176rtiktakadrumāṇāṃ patraiś ca kvāthaḥ kāryo
vasecane |
surā sauvīrakañ kuṣṭhaṃ haritālam manaḥ śilā |
surā sauvīrakañ kuṣṭhaṃ haritālam manaḥ śilā |
tathā sarjarasaṃ cāpi tailārtham apasaṃharet ||
pippalīpippalīmūlaṃ vargam madhurakam madhuḥ |
pippalīpippalīmūlaṃ vargam madhurakam madhuḥ |
sālaparṇī vṛhatyau ca ghṛtārtham api
vuddhimāṃ |
purīśaṃ kaukkuṭaṃ keśāḥ ścarmma sarvppatvageṣu ca |
jīrṇṇāñ ca bhikṣusaṃghāṭīṃ dhūpanāyopakalpayet |
jīrṇṇāñ ca bhikṣusaṃghāṭīṃ dhūpanāyopakalpayet |
kukkuṭīṃ markaṭīvimvīm anantāś cāpi dhārayet
||
māṃsamāmaṃ tathā pakvaśoṇitañ ca catuḥ pathe|
māṃsamāmaṃ tathā pakvaśoṇitañ ca catuḥ pathe|
nivedyam antañ ca gṛhe śiśoḥ snapanam iṣyate ||
karālapiṃgalā muṇḍā kaṣāyam varadhāriṇī |
devī vālam imaṃ prītā rakṣatām andhapūtanā iti ||
devī vālam imaṃ prītā rakṣatām andhapūtanā iti ||
kumāra || || ❈ ||
folio 176r
athātaḥ śītapūtanāpratiṣedhaṃ vyā
vyākhyāsyāmaḥ ||
viṃvīkāpitthaṃ sūrasaṃ tathā vilvapracīvalau |
nandībhallātakañ cāpi pariṣeke vacārayet |
nandībhallātakañ cāpi pariṣeke vacārayet |
vastamūtraṃ gavaṃ mūtramūstañ cāmaradārū ca |
kuṣṭhañ ca sarvagandhañ ca tailārtham avacārayet |
kuṣṭhañ ca sarvagandhañ ca tailārtham avacārayet |
rohiṇīsarjakhadirapalāśakakubhatvacaḥ |
niḥkvāthya tasminniḥ kvāthe sakṣīraṃ vipaceddhṛtaṃ|
niḥkvāthya tasminniḥ kvāthe sakṣīraṃ vipaceddhṛtaṃ|
gṛdhrolūkapurīṣāṇi vastagandhāṃ sahāṃ vacāṃ |
nivasya patrāṇi tathā dhūpanārthaṃ prayojayet |
nivasya patrāṇi tathā dhūpanārthaṃ prayojayet |
dhārayed api guñjāñ ca lamvāṃ kākādanīn tathā |
nadhyāṃ mudgadanaiś cāpi tarpayec chītapūtanāṃ |
nadhyāṃ mudgadanaiś cāpi tarpayec chītapūtanāṃ |
jalāyaśānte vālasya spanaṃñ copadiśyate |
mugdodanāśinī devī surāśoṇitapāyinī |
jalāśayaratādevī pātu tvāṃ śītapūtanā iti ||
jalāśayaratādevī pātu tvāṃ śītapūtanā iti ||
kumāra || || 0 ||
folio 176r
athāto muṇḍikāpratiṣedhaṃ vyā
vyākhyāsyāmaḥ ||
kapitthavilvau tarkārīvaṃśagandharvahastaka |
kuverākṣī ca yojyāni vālasya pariṣecane |
kuverākṣī ca yojyāni vālasya pariṣecane |
svarasair bhṛṅgavṛkṣāṇāṃ tathaiva hayagandhayā
| tailaṃ vasāṃ ca saṃyojya paced abhyañjanaṃ śiśāḥ |
madhūlikā payasyā ca tugākṣīdyo gaṇau na ca |
madhuraiḥ pañcamūlyāś ca kanīyasyā ghṛtam pacet |
madhuraiḥ pañcamūlyāś ca kanīyasyā ghṛtam pacet |
yavāḥ sarjarasaḥ kuṣṭhaṃ sarpiścoddhūpanahitaṃ |
dhārayed api jihvāś ca cāṣavaiḍālasatyajāḥ |
dhārayed api jihvāś ca cāṣavaiḍālasatyajāḥ |
varṇakaṃ cūrṇakaṃ mālyamañjanām pārataṃ tathā |
manaḥ śilāṃ copaharet goṣṭhamadhye valiṃ śuciḥ |
manaḥ śilāṃ copaharet goṣṭhamadhye valiṃ śuciḥ |
mantrapūtābhir adbhiś ca tatraiva snapanam bhavet ||
alaṃkṛtā rūpavatī subhagā kāmarūpiṇī |
goṣṭhamadhyālayā devī pātu tvāṃ mukhamaṇḍikā iti ||
goṣṭhamadhyālayā devī pātu tvāṃ mukhamaṇḍikā iti ||
kumāra || || 0 ||
folio 176r
athāto naigameṣapratiṣedhaṃ vyā
vyākhyāsyāmaḥ ||
vilvāgnimanthapūtīkāḥ kāśmaryāḥ pariṣecane |
savījañ cāpi dhānyāmlam pariṣekapraśasyate |
savījañ cāpi dhānyāmlam pariṣekapraśasyate |
priyaṅgu saralānantā śatapuṣpākuṭannaṭaiḥ ||
pacet tailaṃ surātakradadhimastvāmlakāñjikaiḥ |
pacet tailaṃ surātakradadhimastvāmlakāñjikaiḥ |
pañcamūladvayakvāthaiḥ kṣīre madhurakeṣu ca |
paced ghṛtañ ca matimāṃ kharjūryā mastakena ca |
paced ghṛtañ ca matimāṃ kharjūryā mastakena ca |
vacā vayasthā ¦ ¦ ¦ ¦
sahitāṃ jaṭilāṃ cāpi dhārayet |
tilataṇḍulakaṃ mālyaṃ bhakṣāṃś ca vividhāni ca
| kumārapitṛmeṣāya vṛdigital-image 176vkṣamūle nivedayet
|
adhastān kṣīravṛkṣasya snapanañ copadiśyate |
ajānanañ calākṣibhrū kāmarūpī mahāyaśāḥ |
vālaṃ vālapitā devo naigameṣo bhirakṣatām iti ||
vālaṃ vālapitā devo naigameṣo bhirakṣatām iti ||
kumāra || || ❈ ||
folio 176v
athāto grahotpattiṃ vyākhyāsyāmaḥ |
atha khalu vatsa suśruta ||
navaskandādayaḥ proktā vālānāṃ ya ime grahāḥ |
śrīmanto divyavapuṣo nārīpuruṣavigrahāṃ ||
śrīmanto divyavapuṣo nārīpuruṣavigrahāṃ ||
ete guhasya ra… kṛttikomāgniśūlibhiḥ |
sṛṣṭāḥ śaravanasthāsya rakṣitasatmatejasā |
strīvigrahāgrahā ye tu nānārūpā mayeritāḥ |
devīnāṃ kṛttikānān te bhāgā rājasatāmatāḥ |
devīnāṃ kṛttikānān te bhāgā rājasatāmatāḥ |
naigameṣas tu pārvatyāḥ sṛṣṭo meṣānano grahaḥ |
kumāradhāro devasya guhasyātmodbhavasya vai |
kumāradhāro devasya guhasyātmodbhavasya vai |
skandāpasmāraṃ sañjayaḥ sognināgnisamadyutiḥ |
saivaskandasakho nāmnā viśākha iti cocyate |
saivaskandasakho nāmnā viśākha iti cocyate |
skandaḥ sṛṣṭo bhagavatā devena tripurāriṇā |
vibharti cāparaṃ saṃjñaṃ kumāra iti saṃgrahaḥ |
vibharti cāparaṃ saṃjñaṃ kumāra iti saṃgrahaḥ |
vālalīlādharo yoyaṃ devo rudrāgnisambhavaḥ |
mithyā vāleṣu bhavavāṃ na khalveṣu pravarttate |
mithyā vāleṣu bhavavāṃ na khalveṣu pravarttate |
kumāraskandasāmānyād atra kecid paṇḍitāḥ |
gṛṇhātītya parijñānād vruvate dehacintakāḥ |
gṛṇhātītya parijñānād vruvate dehacintakāḥ |
tato bhagavati skande devasenāpatau kṛte |
upatasthur grahāsdyute dīptaśaktidharaṃ guhaṃ ||
upatasthur grahāsdyute dīptaśaktidharaṃ guhaṃ ||
ūcuḥ prāñjalaś caivanaṃ vṛttin no vidhdhaatsviti |
teṣām arthe tataḥ skandaḥ śivaṃ devam acodayat |
teṣām arthe tataḥ skandaḥ śivaṃ devam acodayat |
tato grahāṃ tān uvāca bhagavāṃ bhaganetrahā |
tairyagyonim mānuṣañ ca devañ ca tritayaṃ jagat |
tairyagyonim mānuṣañ ca devañ ca tritayaṃ jagat |
parasparopakāreṇa varttate dhāryate tathā |
devamanuṣyāṃ prīṇanti tairyagyonin tathaiva ca |
devamanuṣyāṃ prīṇanti tairyagyonin tathaiva ca |
yathākālaṃ pravarttanta uṣṇaṃ varṣahimādribhiḥ |
ijyāvalinamaskārair japya homais tathaiva caḥ |
ijyāvalinamaskārair japya homais tathaiva caḥ |
samyak prayuktaiś ca naraiḥ prīṇayaṃty atu devatāḥ |
bhāgadheyā vibhaktāś ca śeṣaṃ kiñcin na vidyate |
bhāgadheyā vibhaktāś ca śeṣaṃ kiñcin na vidyate |
tad yuṣmākaṃ śubhā vṛttiḥ pūjāsv eva bhaviṣyati |
kuleṣu yeṣu nejyaṃte devatāpitaras tathā |
kuleṣu yeṣu nejyaṃte devatāpitaras tathā |
vrāhmaṇāḥ sādhavo vāpi guravotithayas tathā
nivṛtta śaucācāreṣu tathā klaśopajīviṣu |
nivṛtta śaucācāreṣu tathā klaśopajīviṣu |
utsannabhikṣavaliṣu tathā bhinnagṛheṣu ca |
gṛheṣu yeṣu te vālām stān hiṃsaṃ dhvamaśaṅkitāḥ |
gṛheṣu yeṣu te vālām stān hiṃsaṃ dhvamaśaṅkitāḥ |
tatra vo vipulā vṛttiḥ pūjā caiva bhaviṣyati |
evaṃ grahāḥ samutpannā vālā hiṃ santi cāpy ataḥ |
evaṃ grahāḥ samutpannā vālā hiṃ santi cāpy ataḥ |
grahopasṛṣṭā vālās tu duścikitsyatamāḥ smṛtāḥ |
vaikalyam maraṇam cāpi dhruvaṃ skandagrahe nṛṇām iti ||
vaikalyam maraṇam cāpi dhruvaṃ skandagrahe nṛṇām iti ||
kumārabhṛtye || || 0 ||
skandagrahas tu prathamaḥ skandāpasmāra eva ca ||
śakunī revatī caiva pūtanā cāndha pūtanā |
śakunī revatī caiva pūtanā cāndha pūtanā |
pūtanāśītanāmā ca tathaiva mukhamaṇḍikā |
navamo naigameṣaś ca yaḥ pittagrahasaṃjñitaḥ |
navamo naigameṣaś ca yaḥ pittagrahasaṃjñitaḥ |
prathamagrahaliṅgaṃ ca anta ca grahasambhavaḥ |
sampiṇḍe na hi vālānām adhyā yādamacaiva ca ||
sampiṇḍe na hi vālānām adhyā yādamacaiva ca ||
samāptaṃ kumārabhṛtyam iti || 0 || 0 || 0
|| 0 ||