MS Kathmandu NAK 5-333, Uttaratantra, 31-44
| https://www.klib.gov.np/ | |
| Kaiser Library | |
| 5-333 | |
| Siglum | H |
[description of manuscript]
Physical description
| Format | Pothi |
|---|---|
| Material | Paper |
Contents
| (incomplete) | |
|---|---|
| Title | Suśrutasaṃhitā |
| Title | [title of commentary] |
| Author | Suśruta |
| Language | |
| Manuscript filiation | N |
History
| Date of production | 0663. Nepala Saṃvat 663 (1465 CE). |
|---|---|
| Place of origin | Nepal |
Editorial conventions
Revision history
| 2020-10-21 | Started the file. |
|---|---|
| 2021-04-01 | Transcription of 6.17 |
| 2021-04-24 | Transcription of SS 6.42 |
| 2021-05-14 | Transcription of SS 6.43 |
| 2021-05-16 | Transcription of SS 6.44 |
| 2021-05-17 | Transcription of SS 6.45 |
| 2021-05-29 | Transcription of SS 6.01 |
| 2021-06-17 | Transcription of SS 6.41 |
| 2021-06-17 | Transcription of SS 6.04 |
| 2021-07-20 | Updated version of SS 6.42 |
| 2021-07-21 | Transcription of SS 6.15 |
| 2021-09-27 | Transcription of SS 6.39 |
| 2021-10-07 | Transcription of SS 6.38 |
| 2021-10-26 | Transcription of SS 6.47 |
| 2021-11-21 | Transcription of SS 6.41 |
| 2021-11-27 | Transcription of SS 6.46 |
| 2021-12-01 | Transcription of SS 6.48 |
| 2021-12-07 | Transcription of SS 6.49 |
| 2021-12-16 | Transcription of SS 6.50 |
| 2021-12-26 | Transcription of SS 6.51 |
| 2022-01-20 | Transcription of SS 6.03 |
| 2022-01-20 | Transcription of SS 6.05 |
| 2022-01-27 | Transcription of SS 6.07 |
| 2022-01-31 | Transcription of SS 6.08 |
| 2022-02-11 | Transcription of SS 6.18 |
| 2022-02-22 | Transcription of SS 6.09 |
| 2022-02-23 | Transcription of SS 6.61 |
| 2022-02-23 | Transcription of SS 6.10 |
| 2022-02-27 | Transcription of SS 6.11 |
| 2022-03-03 | Minor corrections in SS 6.18 |
| 2022-03-05 | Transcription of SS 6.16 |
| 2022-03-09 | Transcription of SS 6.30 |
| 2022-03-12 | Transcription of SS 6.19 |
| 2022-03-17 | Transcription of SS 6.25 |
| 2022-03-17 | Transcription of SS 6.26 |
| 2022-03-17 | Transcription of SS 6.27 |
| 2022-03-24 | Transcription of SS 6.62 |
| 2022-03-28 | Transcription of SS 6.28 |
| 2022-03-29 | Transcription of Su.6.63 |
| 2022-03-31 | Transcription of SS 6.20 |
| 2022-04-04 | Transcription of SS 6.29 |
| 2022-04-04 | Transcription of SS 6.31 |
| 2022-04-19 | Transcription of SS 6.34 |
| 2022-04-19 | Transcription of Su.6.54 |
| 2022-04-21 | Transcription of SS 6.35 |
| 2022-04-27 | Transcription of SS 6.36 |
| 2022-04-30 | Transcription of Su.6.64 |
| 2022-06-11 | Transcription of Su.6.65 |
| 2022-07-13 | Transcription of SS 6.55 |
| 2022-07-19 | minor corrections in SS 6.55 |
| 2022-07-22 | Transcription of SS 6.56 |
| 2022-07-28 | Transcription of SS 6.57 |
| 2022-07-31 | minor corrections in SS 6.57 |
| 2022-08-03 | Transcription of SS 6.40 (fragment only survives) |
| 2022-08-04 | Transcription of SS 6.58 |
| 2022-08-12 | minor corrections in SS 6.58 |
| 2022-08-16 | Transcription of SS 6.59 |
| 2023-07-24 | Correction of 6.65 (6.64 in Nepalese mss) |
| 2024-01-31 | Rechecked and corrected 6.39 |
| 2024-11-27 | Split the uttaratantra files from 31-end into 31-44 and 45-66. Updated all the file and folder names accordingly. |
| 2025-03-31 | Removed the empty passage tags so that these passages do not show up in the edition as being present but empty. |
| 2026-01-20 | Restructuring of the Uttaratantra xml files. The xml files are now divided according to the internal naming of the sections, Śālākyatantra (adhyāyas 1-26), Kumāratantra (27-38), Kāyacikitsātantra (39-59), Bhūtavidyātantra (60-62), Tantrabhūṣaṇādhyāya (63-66). |
| 2026-01-26 | Moved vulgate 6.38 to the Kāyacikitsā, where it appears in NE |
| 2026-04-21 | Updated all the pb elements and @facs attributes to point correctly to the IIIF images. |
Text transcription
| H |
athāto navagrahavijñāyam vyākhyāsyāmaḥ ||
vālagrahāṇām vijñānaṃ sādhanañ cāpy anantaraṃ |
utpattiñ kāraṇaiñ caiva saśrutaikamanā śṛṇu ||
utpattiñ kāraṇaiñ caiva saśrutaikamanā śṛṇu ||
skandagrahas tu prathamaḥ skandāpasmāra eva ca
|
śakunī revatī caiva pūtanā cāndhapūtanā ||
śakunī revatī caiva pūtanā cāndhapūtanā ||
pūtanā śītanāmā ca tathaiva mukhamaṇḍikā |
navamo naigameṣaś ca yaḥ pitṛgrahasaṃjñitāḥ ||
navamo naigameṣaś ca yaḥ pitṛgrahasaṃjñitāḥ ||
dhātrīmātroś copacārāparadvāñ
chaucabhraṣṭaṃ maṅgalācārahīnāṃ |
trastān bhītāñ tritāñs tarjitān vā
pūjāhetor hi syur ete kumārān ||
chaucabhraṣṭaṃ maṅgalācārahīnāṃ |
trastān bhītāñ tritāñs tarjitān vā
pūjāhetor hi syur ete kumārān ||
aiśvaryas thāste na śakyam viśakyaṃ
viśanto
vedaṃ draṣṭuṃ mānuṣair viśvarūpāḥ |
āptaṃ vākyaṃ samyag īkṣyābhidhās ye
liṅgāny eṣāṃ yāni deheṣu tāni ||
vedaṃ draṣṭuṃ mānuṣair viśvarūpāḥ |
āptaṃ vākyaṃ samyag īkṣyābhidhās ye
liṅgāny eṣāṃ yāni deheṣu tāni ||
stabdhākṣaḥ kṣatavasagandhikaḥ stanadviḍ
¦syo hatacaraṇekapatranetraḥ |
udvignaḥ salulitacakṣuralparogī
skandārtto bhavati ca gāḍhamuṣṭivandhā ||
¦syo hatacaraṇekapatranetraḥ |
udvignaḥ salulitacakṣuralparogī
skandārtto bhavati ca gāḍhamuṣṭivandhā ||
niḥsaṃjño bhavati punar llabhet ca saṃjñaṃ
saṃrabdhaḥ karacaraṇaiś ca nṛtyatīva |
viṇmūtraiḥ sṛjati vinadya jṛmbhamāṇaṃ
phenāñś ca sṛjati ca tat sakhābhipannaḥ ||
saṃrabdhaḥ karacaraṇaiś ca nṛtyatīva |
viṇmūtraiḥ sṛjati vinadya jṛmbhamāṇaṃ
phenāñś ca sṛjati ca tat sakhābhipannaḥ ||
srastāṅgo bhayacakito vihaṅgagandhā
sā srāvavraṇapariparipīḍitaḥ samantāt |
sphoṭaiś ca pracitatanuḥ sadāhapākair
niḥsaṃjño bhavati śiśuḥ kṣataḥ śakunyā ||
sā srāvavraṇapariparipīḍitaḥ samantāt |
sphoṭaiś ca pracitatanuḥ sadāhapākair
niḥsaṃjño bhavati śiśuḥ kṣataḥ śakunyā ||
raktāsyo haritamalobhipāṇḍudehaḥ
śyāvo vā jvaramukhapākavedanārttaḥ |
mṛdrīte vyāthitatanuś ca karṇanāsāṃ
revatyā bhṛśam atipīḍitaḥ kumāraḥ ||
śyāvo vā jvaramukhapākavedanārttaḥ |
mṛdrīte vyāthitatanuś ca karṇanāsāṃ
revatyā bhṛśam atipīḍitaḥ kumāraḥ ||
srastāṅgaḥ svapiti sukhan divā na rātrau
vibhinnāṃ sṛjati ca kākatulyagandhiḥ |
chardyārto hṛṣitatanūr uhaḥ kumāras
tṛṣṇālur bhavati ca pūtanāgṛhītaḥ ||
vibhinnāṃ sṛjati ca kākatulyagandhiḥ |
chardyārto hṛṣitatanūr uhaḥ kumāras
tṛṣṇālur bhavati ca pūtanāgṛhītaḥ ||
yo dveṣṭi stanam atisārakāsahikkāc
charddir vvā jvarasahitābhir ardyamānaḥ |
durvvarṇṇaḥ satatam athāpi cāmlagandhī
taṃ vvrūyād upahatam andhapūtanāyāḥ ||
charddir vvā jvarasahitābhir ardyamānaḥ |
durvvarṇṇaḥ satatam athāpi cāmlagandhī
taṃ vvrūyād upahatam andhapūtanāyāḥ ||
ākrandatyati cakitas tu vepamānaḥ
saṃlīnaḥ svapiti ca yasya cāntra kūjā |
srastāṅgo bhṛśamatisāryate ca yo vaitaṃ
vrūyā bhiṣag atha śītapūtanārtaḥ ||
saṃlīnaḥ svapiti ca yasya cāntra kūjā |
srastāṅgo bhṛśamatisāryate ca yo vaitaṃ
vrūyā bhiṣag atha śītapūtanārtaḥ ||
mlānāṅgaḥ surucirapāṇipādavakro
vahvāśī kaluṣasirāvṛtodaro yaḥ |
saṃsṛṣṭaḥ śiśur atha vakrumaṇḍikā yā
sodvego bhavati ca vas tu mūtragandhaḥ ||
vahvāśī kaluṣasirāvṛtodaro yaḥ |
saṃsṛṣṭaḥ śiśur atha vakrumaṇḍikā yā
sodvego bhavati ca vas tu mūtragandhaḥ ||
yaḥ phenam vamati vināmyate ca madhye
so¦dvego vihasati cordhvamīkṣamānaḥ |
jvaryec ca pratatamatho vasāśragandhī
sa jñeyo bhavati hi naigameṣadaṣṭaḥ ||
so¦dvego vihasati cordhvamīkṣamānaḥ |
jvaryec ca pratatamatho vasāśragandhī
sa jñeyo bhavati hi naigameṣadaṣṭaḥ ||
dhātrīstanadvidviṣṭavva āviṣṭo muhyate muhuḥ |
tam vālan na cirādvanti grahaḥ sampūrṇalakṣaṇaṃ ||
tam vālan na cirādvanti grahaḥ sampūrṇalakṣaṇaṃ ||
viparītamataḥ sādhyaṃ
cikitsedacirārdditaṃ ||
gṛhaṃ purāṇahaviṣābhyajya vālaṃ śucau śuciḥ |
gṛhaṃ purāṇahaviṣābhyajya vālaṃ śucau śuciḥ |
sarṣapā prakiret tatra tailadīpaṃ
ca kārayet ||
sadā sannihitañ tu juhuyāddhvyavāhanaṃ |
sadā sannihitañ tu juhuyāddhvyavāhanaṃ |
sarvvavanauṣadhīn vījān
gandhapuṣpairalaṅkatān |
agnaye kṛttikābhyaś ca svāheti satataṃ ||
agnaye kṛttikābhyaś ca svāheti satataṃ ||
namaḥ skandāya devāya
grahādhipataye namaḥ | śirasā tvabhivandehaṃ pratigṛṇhīṣva me
valiṃ || nīrujānirvvikāraś ca śiśurvvāś ca jāyatām iti || ❈ ||
kumāratantre navagraha¦vijñānīyaṃ prathamo
dhyāyaḥ || ||
athāto skandhagrahapratiṣedhanīyam adhyāyaṃ
vyākhyāsyāmaḥ ||
skandagrahopasṛṣṭānāṃ kumārāṇām praśasyate |
vātaghnadrumapatrāṇān niḥ kvāthaḥ pariṣecane ||
vātaghnadrumapatrāṇān niḥ kvāthaḥ pariṣecane ||
teṣāṃ mūleṣu siddhañ ca tailam abhyañjane hitaṃ
|
aśvagandhasurāmustākotaryām api ceṣyate ||
aśvagandhasurāmustākotaryām api ceṣyate ||
siddhaṃ sarppiś ca sakṣīraṃ pānamasyopakalpayet
|
devadāruṇi rāsnā ca madhureṣv adrijeṣu ca |
devadāruṇi rāsnā ca madhureṣv adrijeṣu ca |
sarṣapā sarppanirmokaṃ 𑑎 vacā kākādanī ghṛtaṃ ||
uṣṭrājāvigavām vāpi romāṇy uddhūpanaṃ bhavet ||
uṣṭrājāvigavām vāpi romāṇy uddhūpanaṃ bhavet ||
somavallīmindravallīṃ 𑑎 śamīvilvāc ca vandakaṃ |
mṛgādanyāś ca mūlāni grathikā𑑎nyapi dhārayet ||
mṛgādanyāś ca mūlāni grathikā𑑎nyapi dhārayet ||
raktāni mālyāni tathā patākaṃ raktāñś ca
gandhān vividhāñś ca bhakṣyān |
ghaṇṭā ca devāya valin nivedya sakukkuṭāḥ skandahate hitāya ||
ghaṇṭā ca devāya valin nivedya sakukkuṭāḥ skandahate hitāya ||
snānas trirātran niśi catvare ca kuryāt
parśāliyavainivedya |
gāyatri pūtābhir ayobhir agnim prajvālayed āhrtibhiś ca dhīmān ||
gāyatri pūtābhir ayobhir agnim prajvālayed āhrtibhiś ca dhīmān ||
rakṣām anupravakṣāmi vālānām pāpanāśanī |
ahanyahani kartavyā yā bhiṣag niratandritaiḥ ||
ahanyahani kartavyā yā bhiṣag niratandritaiḥ ||
tapasān tejasāñ caiva vapi𑑎ṣāṃ yaśasān tathā ||
vidhānaṃ yovyayo devaḥ sa te skandaḥ prasīdatu ||
vidhānaṃ yovyayo devaḥ sa te skandaḥ prasīdatu ||
grahasenāpatir ddevo devasenāpatir vvibhuḥ |
devasenāripuharaḥ pātu tvāṃ bhagavān guhaḥ ||
devasenāripuharaḥ pātu tvāṃ bhagavān guhaḥ ||
devadevasya mahataḥ pāvakasya ca
yaḥ sucaḥ |
gaṅgomākṛttikānāñ ca sa te śarmma prayacchatu ||
gaṅgomākṛttikānāñ ca sa te śarmma prayacchatu ||
raktamālyāmvaradharo raktacandanabhūṣitaḥ |
raktadivyavapuḥ śrīmān pātu𑑎 tvāṃ krauñcasūdanaḥ iti || ||
raktadivyavapuḥ śrīmān pātu𑑎 tvāṃ krauñcasūdanaḥ iti || ||
skandagrahapratiṣedhanīyaṃ dvitīyo
'dhyāya || ||
athātaḥ skandāpasmārapratiṣedham adhyāyam
vyākhyāsyāmaḥ ||
vi¦lvaṃ śirīṣagolomī surasādirgaṇaś
ca yaḥ |
pariṣeke prayoktavyaḥ skandāpasmāraṇaśāntaye ||
pariṣeke prayoktavyaḥ skandāpasmāraṇaśāntaye ||
vastumūtravipakvan tu tailamabhyañjane hitaṃ |
kṣīravṛkṣakaṣāye ca ¦ kākolyādau gaṇe tathā ||
kṣīravṛkṣakaṣāye ca ¦ kākolyādau gaṇe tathā ||
vipaktavyaṃ ghṛtañ cāpi pānīyam payasā
saha |
gṛdhrolūkapurīṣāṇi keśāhastinakhaṃ ghṛtaṃ ||
vṛṣabhasya ca romāṇi yojyāny uddhūpane pi ca |
vṛṣabhasya ca romāṇi yojyāny uddhūpane pi ca |
anantāṃ kukkuṭīṃ vimvīṃ markaṭīñ cāpi dhārayet
||
pakvāpakvāni māṃsāni prasannā rudhiraṃ payaḥ |
pakvāpakvāni māṃsāni prasannā rudhiraṃ payaḥ |
bhūtodano nivedyaś ca skandāpasmāriṇo vata |
catuḥpathe ca karttavyaṃ snānam asya yatātmanā ||
catuḥpathe ca karttavyaṃ snānam asya yatātmanā ||
skandāpasmārasaṃjño yaḥ skandasya dayitaḥ sakhā
|
viśākhasaṃjñaḥ saśiṇāḥ śivos tu vitānena iti || 0 ||
viśākhasaṃjñaḥ saśiṇāḥ śivos tu vitānena iti || 0 ||
skandāpasmārapratiṣedhas tṛtīyaḥ || ||
athātaḥ śakunipratiṣedham adhyāyaṃ
vyākhyāsyāmaḥ ||
śakuny abhiparītasya kāryaṃ vaidhena dhīmatā |
vetasāmrakapitthānāṃ niḥkvāthaḥ pariṣecane ||
vetasāmrakapitthānāṃ niḥkvāthaḥ pariṣecane ||
kaṣāyamadhurais tailaiḥ kāryañjābhyañjanaṃ śiśāḥ |
vraṇeṣūktāni cūrṇṇāni pathyāni
vidhadhīta ca ||
skandagrahadhūpanāni pathyānīha bhavanti ca |
skandāpasmāraṇa¦manaṃ ghṛtañ
cāpīha pūjitaṃ ||
tilataṇḍulakaṃ mālyaṃ haritā¦lam
manaḥśīlā |
valir eṣa karañje tu nivedyo niyatātmanā ||
niṣkuṭe prayoktavyam snānam asya yathāvidhiṃ ||
niṣkuṭe prayoktavyam snānam asya yathāvidhiṃ ||
antarikṣacarā devī sarvvālaṅkārabhūṣitā |
ayomukhī tīkṣṇaśakunī devatā te prasīdatu ||
ayomukhī tīkṣṇaśakunī devatā te prasīdatu ||
durdarśanā mahākāyā piṅgākṣī bhairavasvanā |
laṃvodarīśaṅkukarṇā śakunī te prasīdatām iti || 0 ||
laṃvodarīśaṅkukarṇā śakunī te prasīdatām iti || 0 ||
śakunīpratiṣedhaś caturthaḥ || ||
athāto revatīpratiṣedhaṃ vyākhyāsyāmaḥ ||
aśvagandhā ja śṛṅgī ca śārivātha
purnarnnavā |
sahavidārī ca tathā kaṣāyaḥ pariṣecane |
sahavidārī ca tathā kaṣāyaḥ pariṣecane |
tailam abhyaṅgane kāyaṃ kuṣṭhe
sarjarase tathā |
palaṃ kaṣāyainalade tathā girikadaṃbake |
palaṃ kaṣāyainalade tathā girikadaṃbake |
vaṭāś ca karṇṇakakubhadhātakītindūkeṣu ca |
kākolyādau gaṇecāpi pāṇīyaṃ sarpir iṣyate |
kākolyādau gaṇecāpi pāṇīyaṃ sarpir iṣyate |
gṛdhrolūkapurīṣāṇi tathā yavaphalāghṛtaṃ |
saṃdhyayor ubhayoḥ kāryam etad uddhūpanaṃ śiśā
|
varuṇāriṣṭakamayaṃ rumakaṃ saindhavaṃ tathā |
varuṇāriṣṭakamayaṃ rumakaṃ saindhavaṃ tathā |
dhārayed yāpi satataṃ vacā putrakajīvake |
śuklāḥ sumanaso lājapayaḥ śālyodanaṃ tathā |
śuklāḥ sumanaso lājapayaḥ śālyodanaṃ tathā |
valin nivedya gotīrthe revatyaiprayatātmanā |
saṃgame ca bhiṣak snānaṃ kuryād dhātrīkumārayoḥ |
saṃgame ca bhiṣak snānaṃ kuryād dhātrīkumārayoḥ |
nānāvastradharādevī citramālyānulepanā |
calatkuṇḍalinī śyāmā revatīte prasīdatu |
calatkuṇḍalinī śyāmā revatīte prasīdatu |
yām upāsannisatataṃ devyo vividhabhūṣaṇāḥ |
lamvākarālāvinatā tathaiva vahuputrikā |
raivatī śuṣkanāsā ca sā ca devī prasīdatām iti ||
lamvākarālāvinatā tathaiva vahuputrikā |
raivatī śuṣkanāsā ca sā ca devī prasīdatām iti ||
kumāra || 3 || ❈ ||
athātaḥ putanāpratiṣedham adhyāyam
vyākhyāsyāmaḥ ||
kapotavaṃk ca aralur ca varuṇaḥ pāribhadrakaḥ |
āsphotā caiva yo¦jyāḥ syur vvālasya pariṣecane ||
āsphotā caiva yo¦jyāḥ syur vvālasya pariṣecane ||
vacā vayaḥ sthā golomī haritālaṃ manaḥ śilā |
kuṣṭhaṃ sarjjarasaś caiva tailārthe vargam iṣyate ||
kuṣṭhaṃ sarjjarasaś caiva tailārthe vargam iṣyate ||
hitaṃ ghṛtaṃ tukākṣīryāḥ siddhaṃ madhurakeṣu
ca |
kuṣthatālīsakhadirāḥ sarṣapaiṣṭajane tathā ||
kuṣthatālīsakhadirāḥ sarṣapaiṣṭajane tathā ||
śananākulakumbhīkā majjāno vadarasya ca |
karkkaṭāsthi ghṛtañ cāpi dhūpanaṃ saha sarṣapaiḥ ||
karkkaṭāsthi ghṛtañ cāpi dhūpanaṃ saha sarṣapaiḥ ||
kākādanīṃ citraphalāṃ vimvīṃ guñjāñ
ca dhārayet |
matsyodanañ ca kurvvīta kṛśaram palalan tathā ||
śarāvasampuṭakṛtam valiṃ śūnyagṛhaṃ haret |
matsyodanañ ca kurvvīta kṛśaram palalan tathā ||
śarāvasampuṭakṛtam valiṃ śūnyagṛhaṃ haret |
utsṛṣṭānnābhiṣekaś ca śiśoḥ snāpanam iṣyate
||
malināmvarasamvītā malinārūkṣamūrdhajā |
śūnyāgāraśrayādevī dārakaṃ pātapūtanā iti || 0 ||
śūnyāgāraśrayādevī dārakaṃ pātapūtanā iti || 0 ||
pūtanāpratiṣedhaḥ ṣaṣṭhaḥ || ||
athā¦to 'ndhapūtanāpratiṣedham
adhyāyam vyākhyāsyāmaḥ ||
tiktakadrumāṇāṃ patraiś ca kvāthaḥ kāryo
'vasecane |
surā sauvīrakañ kuṣṭhaṃ haritālam manaḥ śilā ||
surā sauvīrakañ kuṣṭhaṃ haritālam manaḥ śilā ||
tathā sarjjarasaś cā pi tailārtham
apasaṃharet ||
pippalīpippalīmūlaṃ vargam madhurakam madhuḥ ||
pippalīpippalīmūlaṃ vargam madhurakam madhuḥ ||
sālaparṇī vṛhatyau ca ghṛtārtham api
vuddhimān |
purīśaṃ kaukkuṭaṃ keśāḥ ścarmma sarvppatvageṣu
ca ||
jīrṇṇāṃ ca bhikṣusaṃghāṭīṃ dhūpanāyopakalpayet |
jīrṇṇāṃ ca bhikṣusaṃghāṭīṃ dhūpanāyopakalpayet |
kukkuṭīṃ markkaṭīvimvīm anantā cāpi dhārayet ||
mānsamāsan tathā pakvaṃ śoṇitañ ca catuṣpathe ||
mānsamāsan tathā pakvaṃ śoṇitañ ca catuṣpathe ||
nivedyam antañ ca gṛhe śiśoḥsnapanam
iṣyate ||
karālapiṅgalā muṇḍā ṣāyamvaradhāriṇī
|
devī vālam imaṃ prītā rakṣatām andhapūtanā iti || 0 ||
devī vālam imaṃ prītā rakṣatām andhapūtanā iti || 0 ||
andhapūtanāpratiṣedhaḥ saptamodhyāyaḥ ||
||
athātaḥ śītapūtanāpratiṣedhanīyam
adhyāyam vyākhyāsyāmaḥ ||
viṃvīṃ kapitthasūrasan tathā
vilvapracīvalau |
naṃdībhallātakaṃ cāpi pariṣeke 'vacārayet ||
naṃdībhallātakaṃ cāpi pariṣeke 'vacārayet ||
vastamūtraṃ gavāṃ mūtramūstacāmavadārū ca |
kuṣṭhañ ca sarvvagandhañ ca tailārtham avacāra¦yet ||
kuṣṭhañ ca sarvvagandhañ ca tailārtham avacāra¦yet ||
rohiṇīsarjjakhadirapalāśakakubhatvacaḥ |
niḥkvāthya tasminnikvāthe sakṣīraṃ vipaceddhṛtaṃ ||
niḥkvāthya tasminnikvāthe sakṣīraṃ vipaceddhṛtaṃ ||
gṛdhrolūkapurīṣāṇi vastagandhāṃ sahāmvacāṃ |
nivasya patrā¦ṇi tathā pūpanārtham prayojayet ||
nivasya patrā¦ṇi tathā pūpanārtham prayojayet ||
dhārayed api guñjāñ ca lamvāṃ kākādanīn tathā |
nadhyāmaṅgodanaiś cāpi tarppayec chītapūtanāṃ ||
nadhyāmaṅgodanaiś cāpi tarppayec chītapūtanāṃ ||
jalāyaśānte vālasya spanañ copadiśyate
||
mugdaudanāśinī devī surāśoṇitapāyinī |
jalāśayaratādevī pātu tvāṃ śītapūtanā iti || 0 ||
jalāśayaratādevī pātu tvāṃ śītapūtanā iti || 0 ||
śītapūtanāpratiṣedho 'ṣṭamaḥ || ||
athāto mukhamaṇḍikāpratiṣedhanīyam adhyāyam
vyākhyāsyāmaḥ ||
kapitthavilvatarkkārīvaṃśagandharvvahastakaḥ ||
kuverākṣī ca yojyāni vālasya pariṣecane ||
kuverākṣī ca yojyāni vālasya pariṣecane ||
svarasairbhṛṅgavṛkṣāṇāṃ tathaiva hayagandhayā |
tailaṃ vasāṃ ca saṃyojya paced abhyañjanaṃ śiśāḥ ||
madhūlikā payasyā ca tukākṣīdyo gaṇe na ca |
madhuraiḥ pañcamūlyāś ca kanīyasyā ghṛtam pacet ||
madhuraiḥ pañcamūlyāś ca kanīyasyā ghṛtam pacet ||
yavāḥ sarjjarasaḥ kuṣṭhaṃ sarppiścoddhūpanaṃ
hitaṃ |
dhārayed api jihvāś ca cāṣavaiḍālasatyajāḥ ||
dhārayed api jihvāś ca cāṣavaiḍālasatyajāḥ ||
varṇakaṃ cūrṇakaṃ mālya¦m añjanam
pāratan tathā |
manaḥ śilāñ copaharet goṣṭhamadhye valiṃ śuciḥ ||
manaḥ śilāñ copaharet goṣṭhamadhye valiṃ śuciḥ ||
mantrapūtābhir adbhiś ca tatraiva snāpanam
bhavet ||
alaṅkatā rūpavatī subhagā kāmarūpiṇī |
goṣṭhamadhyālayā devī pātu tvāṃ mukhamaṇḍikā iti || 0 ||
goṣṭhamadhyālayā devī pātu tvāṃ mukhamaṇḍikā iti || 0 ||
mukhamaṇḍikāpratiṣedhanīyaṃ navamaḥ
|| ||
athāto naigameṣapratiṣedhanīyam adhyāyam
vyākhyāsyāmaḥ ||
vilvāgnimanthapūtīkāḥ kāśmaryā pariṣecane |
savītañcāpi dhānyāmlam pariṣekapraśasyate ||
savītañcāpi dhānyāmlam pariṣekapraśasyate ||
priyaṅgu saralānantā śatapuṣpākuṭannaṭaiḥ ||
pacet tailaṃ surātakradadhimastvamlakāñjikaiḥ |
pacet tailaṃ surātakradadhimastvamlakāñjikaiḥ |
pañcamūladvayakvāthaiḥ kṣīre madhurakeṣu¦
ca |
paced ghṛtañ ca matimān kharjjūryā mastakena ca ||
paced ghṛtañ ca matimān kharjjūryā mastakena ca ||
vacā vayaḥ sthā jaṭilāṃ cāpi
dhārayet |
tilataṇḍulakais tulyaṃ bhakṣāṃś ca vividhāni ca ||
kumārapitṛme¦ṣāya vṛkṣamūle nivedayet ||
adhastān kṣīravṛkṣasya snāpanañ copadiśyate
|
ajānanaṃ calākṣi¦bhrū kāmarūpī
mahāyaśāḥ |
vālaṃ vālapitā devo naigameṣo 'bhirakṣatām iti || 0 ||
vālaṃ vālapitā devo naigameṣo 'bhirakṣatām iti || 0 ||
naigameṣapratiṣedhanīyaṃ daśamodhyāya ||
||
athāto grahotpatnāmādhyāyam vyākhyāsyāmaḥ ||
navaskandādayaḥ proktā vālānāṃ ya ime grahāḥ |
śrīmanto divyavapuṣo nārīpuruṣavigrahāḥ ||
śrīmanto divyavapuṣo nārīpuruṣavigrahāḥ ||
ete guhasya rakṣārthaṃ kṛttikomāgniśūlibhiḥ |
sṛṣṭāḥ śaravanasthā¦sya rakṣitasatmatejasā ||
strīvigrahāgrahā ye tu nānārūpā mayeritāḥ |
devīnāṃ kṛttikānān te bhāgā rājasatāmasā ||
devīnāṃ kṛttikānān te bhāgā rājasatāmasā ||
naigameṣas tu pārvvatyā sṛṣṭo meṣānano grahaḥ |
kumāradhāro devasya guhasyātmod bhavasya ca ||
kumāradhāro devasya guhasyātmod bhavasya ca ||
skandāpasmāraḥ sañja yaḥ so
'gnināgnisamadyutiḥ |
saivaskandasakho nāmnā viśākha iti cocyate ||
saivaskandasakho nāmnā viśākha iti cocyate ||
skandaḥ sṛṣṭo bhagavatā devena
tripurāriṇā |
vibharti cāparaṃ saṃjñaṃ kumāra iti sa grahaḥ ||
vibharti cāparaṃ saṃjñaṃ kumāra iti sa grahaḥ ||
vālalīlādharo yoyaṃ devaṃ rudrāgnisambhavaḥ |
mithyā vāleṣu bhavavān na khalveṣu pravarttate ||
mithyā vāleṣu bhavavān na khalveṣu pravarttate ||
kumāraskandasāmānyād atra kecid
paṇḍitāḥ |
gṛṇhātītya parijñānād vruvate dehacintakāḥ ||
gṛṇhātītya parijñānād vruvate dehacintakāḥ ||
tato bhagavati skande devasenāpatau kṛte |
upatasthur grahāsdyute dīptaśaktidharaṃ guhaṃ ||
upatasthur grahāsdyute dīptaśaktidharaṃ guhaṃ ||
ūcuḥ prāñjalaś caivanaṃ vṛttin na vidadhatsviti |
teṣām arthe tataḥ skandaḥ śivan devamacodayat ||
teṣām arthe tataḥ skandaḥ śivan devamacodayat ||
tato grahās tān uvāca bhagavān bhaganetrahā |
tairyagyonim mānuṣañ ca ¦ devañ ca tṛtauañ jagat ||
tairyagyonim mānuṣañ ca ¦ devañ ca tṛtauañ jagat ||
parasparopakāreṇa varttate dhāryate tathā |
devā manuṣyān prīṇanti tairyagyonin tathaiva ca ||
devā manuṣyān prīṇanti tairyagyonin tathaiva ca ||
yathākālaṃ pravarttanta uṣṇaṃ varṣahimādribhiḥ
|
ijyāvalinama¦skārair jappahomais tathaiva ca ||
ijyāvalinama¦skārair jappahomais tathaiva ca ||
samyak prayuktaiś ca naraiḥ prīṇayantya
tadevatāṃ |
bhāgadheyā vibhaktāś ca śeṣaṃ kiñcin na vidyate ||
bhāgadheyā vibhaktāś ca śeṣaṃ kiñcin na vidyate ||
tad yuṣmākaṃ śubhā vṛttiḥ pūjāsv eva
bhaviṣyati |
kuleṣu yeṣu nejyante devatāpitaras tathā ||
kuleṣu yeṣu nejyante devatāpitaras tathā ||
vrāhmaṇāḥ sādhavo vāpi guravo 'tithayas
tathā |
nivṛtta śaucācāreṣu tathā klaśopajīviṣu ||
nivṛtta śaucācāreṣu tathā klaśopajīviṣu ||
utsannabhikṣavaliṣu tathā bhinnagṛheṣu ca |
gṛheṣu yeṣu te vālāñ stān hiṃsaṃ dhvamaśaṅkitāḥ ||
gṛheṣu yeṣu te vālāñ stān hiṃsaṃ dhvamaśaṅkitāḥ ||
tatra vo vipulā vṛttiḥ pūjā caiva bhaviṣyati |
evaṃ grahās samutpannā vālā hiṃ santi cāpy ataḥ ||
evaṃ grahās samutpannā vālā hiṃ santi cāpy ataḥ ||
grahopasṛṣṭā vālās tu duścikitsyatamāḥ smṛtāḥ
|
vaikalyam maraṇam cāpi dhruvaṃ skandagrahe nṛṇām iti || 0 ||
vaikalyam maraṇam cāpi dhruvaṃ skandagrahe nṛṇām iti || 0 ||
skandagrahas tu prathamaḥ skandāpasmāra eva ca ||
śakunīrevatī caiva pūtanā cāndha pūtanā ||
śakunīrevatī caiva pūtanā cāndha pūtanā ||
pūtanāśītanāmā ca tathaiva mukhamaṇḍikā |
navamo naigameṣaś ca yaḥ pittagrahasaṃjñitaḥ ||
navamo naigameṣaś ca yaḥ pittagrahasaṃjñitaḥ ||
prathamagra¦haliṅgañ ca anta ca
grahasambhavaḥ |
sampiṇḍu na hi pālānām adhyādādaśacaika ca ||
sampiṇḍu na hi pālānām adhyādādaśacaika ca ||
iti kumāratantre grahotpattin
nāmaikādaśamodhyāya uttaratantre pañcatriṃśattamo 'dhyāyaḥ || ||