MS Jodhpur RORI 20060: Uttaratantra, 65
| https://artandculture.rajasthan.gov.in/content/raj/art-and-culture/rajasthan-oriental-research-institute/en/contact-rori.html | |
| Rajasthan Oriental Research Institute | |
| 20060 | |
| Siglum | J |
[description of manuscript]
Physical description
Contents
| (incomplete) | |
|---|---|
| Title | Suśrutasaṃhitā |
| Author | Suśruta |
| Language | |
History
| Date of production | 1595. Saṃvat 1595 (1538 CE). |
|---|---|
| Date of production | 1460. Śaka 1460 (1538 CE). |
Revision history
| 2024-04-05 | Added transcription of 6.65 |
|---|---|
| 2024-11-27 | Split the uttaratantra files from 31-end into 31-44 and 45-66. Updated all the file and folder names accordingly. |
| 2026-01-20 | Restructuring of the Uttaratantra xml files. The xml files are now divided according to the internal naming of the sections, Śālākyatantra (adhyāyas 1-26), Kumāratantra (27-38), Kāyacikitsātantra (39-59), Bhūtavidyātantra (60-62), Tantrabhūṣaṇādhyāya (63-66). |
Text transcription
| J |
folio 263v5
athātas taṃtrayuktināmādhyāyaṃ vyākhyāsyāmaḥ ||
[1938 ed. 6.65.1]
|| śāstrê dvātriṃśat taṃtrayuktayô bhavaṃti |
tad yathā | adhikaraṇam yogaḥ | pādārthô hêtvarthaḥ | uddêśô nirdeśaḥ upadêśô padêśaḥ | pradêśo pavargô vākyaśêṣô
arthāpatti viparyayaḥ | prasaṃgaḥ | ekāṃtô naîkāṃtaḥ |
pūrvapakṣo nirṇṇayô numata vidhānam anāgatāvêkṣaṇam
atikrāṃtāvêkṣaṇaṃ saṃśayo vyākhyānaṃ svasaṃjñā
nirvacanaṃ | nidarśana yogaḥ |
samuccayô vikalpam ūhyam iti
[1938 ed. 6.65.3]
atrāha | āsāṃ yuktīnāṃ kiṃ
prayojanam iti yadatrocyatê | vākyayôjanaṃ
arthaprayojanaṃ ca
[1938 ed. 6.65.4]
ślôkāś cātra bhavaṃti |
aśuvyādiprayuktānāṃ vākyānāṃ pratiṣedhanaṃ |
svavākyasiddhir api ca | kriyate taṃtrayuktitaḥ |
svavākyasiddhir api ca | kriyate taṃtrayuktitaḥ |
[1938 ed. 6.65.5]
vyatāsoktās tu yê pūrthā nīlā ye
nirmmalāḥ |
leśoktā yê kêcit syās teṣāṃ folio 264v14? cāpi prasādhanaṃ |
leśoktā yê kêcit syās teṣāṃ folio 264v14? cāpi prasādhanaṃ |
[1938 ed. 6.65.6]
yathāṃbujavanasyārkaḥ pradīpo veśmano yathā |
prabodhasya prakāśārthaṃ tathā
tantrasya yuktayaḥ ||
[1938 ed. 6.65.7]
tatra yam artham adhikṛtyôcyatê tad adhikaraṇaṃ yathā dôṣaṃ rasaṃ
[1938 ed. 6.65.8]
vākyaṃ prayujyate sa
yogaḥ | yathā
vyatyāsenoktānāṃ sannikṛṣṭaviprakṛṣṭānāṃ padārthānām ekīkaraṇaṃ
tailaṃ pibêc cāmṛtavalli niṃba haṃsākayāvṛkṣakapippalībhiḥ |
siddhaṃ balābhyāṃ ca sadêvadāru hitāya nityaṃ galagaṃḍarôgê |
tailaṃ siddhaṃ pibed iti prathamaṃ vaktavye tṛtīye pāde siddhaṃ prayuktam etad dūrasthānām api padārthānām ekīkaraṇaṃ yôgaḥ |
tailaṃ pibêc cāmṛtavalli niṃba haṃsākayāvṛkṣakapippalībhiḥ |
siddhaṃ balābhyāṃ ca sadêvadāru hitāya nityaṃ galagaṃḍarôgê |
tailaṃ siddhaṃ pibed iti prathamaṃ vaktavye tṛtīye pāde siddhaṃ prayuktam etad dūrasthānām api padārthānām ekīkaraṇaṃ yôgaḥ |
[1938 ed. 6.65.9]
yo 'rtho 'bhihataḥ sūtre padê vā sa padārthaḥ padasya
padayo padānāṃ vā yô 'rthaḥ pūrvāpara siddhô bhavati | sa
gṛhītavyaḥ |
yathā vêdôtpattiṃ vyākhyāsyāmaḥ || ity uktê saṃdihyatê buddhiḥ katham asya vêdasyotpattir vakṣyati sāmavêdādayaś ca vêdāḥ tataḥ pūrvāparaś ca yogam upalabhya vêda vida ity êtayôr dhātvôt pratipattir bhavati | āyurvedotpattim ayaṃ vivakṣur ity eṣa padārthaḥ |
yathā vêdôtpattiṃ vyākhyāsyāmaḥ || ity uktê saṃdihyatê buddhiḥ katham asya vêdasyotpattir vakṣyati sāmavêdādayaś ca vêdāḥ tataḥ pūrvāparaś ca yogam upalabhya vêda vida ity êtayôr dhātvôt pratipattir bhavati | āyurvedotpattim ayaṃ vivakṣur ity eṣa padārthaḥ |
[1938 ed. 6.65.10]
yad uktam ubhayārthasādhanaṃ bhavati | sa hêtva|rthaḥ |
yathā mṛtpiṃḍô 'dbhiḥ praklidyati | tathā mājya dugdha dadhi praḥbhṛtibhir vraṇaḥ praklidyatīti
yathā mṛtpiṃḍô 'dbhiḥ praklidyati | tathā mājya dugdha dadhi praḥbhṛtibhir vraṇaḥ praklidyatīti
[1938 ed. 6.65.11]
samāsa vacô samuddeśaḥ |
yathā śalyam iti
yathā śalyam iti
[1938 ed. 6.65.12]
vistaravacanaṃ nirddêśaḥ |
yathā śārīram āgaṃtu ceti
yathā śārīram āgaṃtu ceti
[1938 ed. 6.65.13]
evam ity upadêśaḥ
yathā na rātrau jāgṛyā divāsvapnaṃ ca varjayêt |
[1938 ed. 6.65.14]